Нурлат укучылары чыгарылыш кичђсенђ књлмђк сайлый

2013нче ел: нђрсђ ошый, џђммђсе модалы, дилђр чыгарылышлар. Шљкер, сайлар мљмкинлеклђр зур хђзер – элеккеге буын безгђ тљрле образлар џђм стильлђрдђн гыйбарђт гаќђеп мирас калдырган. 50нче, 70нче еллар – узган елларныћ мода яратучылары киемнђре замана кызларын да рухландырырлык. Љчпочмак-књлмђклђр, купшы итђклђр, ачык бай тљслђр янђ популярга ђверелде. Эре шђџђрлђрдђ кайбер чыгарылышлар  тулы класслары белђн њк балга бердђм стильдђ килергђ сњз куешалар, мисал љчен, барысы да актан киенеп килђ яисђ аерым бер тематиканы чагылдырган костюм-књлмђклђргђ заказлар бирђлђр. Кљнбатышка хас мондый њзенчђлек безгђ чагыштырмача књптђн тњгел генђ килеп ќитте ђле, ђмма туйлар, корпоративлар оештыручылар аны њз итеп љлгерде. Дљрес, бездђ укучылар ђлегђ ќирле традициялђргђ таяна. Малайларныкы аћлашыла: я яћа (љр-яћа булмаска да мљмкин) књлмђк-чалбар, яисђ купшы  костюм џђм ботинкалар. Ђ кызлар инде књз явын алырлык итеп књренергђ тырышалар, ић тљп кагыйдђ – синдђге кебек књлмђк башка берђњдђ дђ булмаска тиеш. Шућа да карамастан, чыгарылыш кичђсе љчен киемнђрне сирђк тектерђлђр икђн. Ателье хуќасы Ольга Амбурцева да шулай ди.
– Узган ел мондый заказлар бар иде ђле, быел юк, – ди ул. – Элек бит модалар журналлары яздырыла, кызлар шулардан модельлђр сайлый, тукымалар сайлана иде... Ђ хђзер књлмђклђр књп тљрле бит, ќаныћ телђгђнен сатып алырга була.
Безнећ “каурый калђмнђребезнећ” берсе 1нче мђктђп чыгарылышы Рината Хуќиђхмђтованыћ да бу бђйрђмгђ бар нђрсђсе ђзер икђн, књлмђкне дђ ул тектереп тњгел, сатып алырга ниятлђгђн.
– Књлмђк сатып алынган, мин аны Нурлатта таптым. Љч мећнђр тирђсенђ тљште, – ди ул. – Ярый, серне ачам инде – књлмђк грек стилендђ, чђчемне дђ шул рђвешле ясатачакмын. Мића анысын апаларым ясарга вђгъдђ иттелђр. Ђмма књп кенђ кызларныћ чђчтарашханђлђргђ, салоннарга язылганлыкларын да белђм. Маникюр-педикюр-макияж – бу кљнне барысы да бер дигђн булырга тиеш. Киемнећ озынлыгына килгђндђ, њземнећ књлмђгемне џичшиксез идђнгђ кадђр ќитђргђ тиеш дип санадым. Белгђнемчђ, узган ел абсолют хит  нђкъ менђ озын модельлђр булган икђн, минемчђ, быел да шулай калырга тиеш, чљнки кичке књлмђкне сайлаучылардан мин њзем генђ тњгел икђн.
Бер кљнлек диярлек књлмђк  – бу замана шаукымыдыр инде, дилђр љлкђн буын кешелђре. Мисал љчен, мђктђпне чагыштырмача књптђн тњгел – 2000 елда гына тђмамлаган Лђйсђн Сафина ул чагында мондый књлмђклђрнећ сирђк киелњен исенђ тљшерде.
–    Хђтеремдђ ђле, 2000 елда књлмђклђрне књпчелек очракта тектерђлђр, ђ сатып алмыйлар иде. Ђлбђттђ, кемнђрдер Казанга, Самарага йљреп, киемнђрне шуннан сайлады, ђмма минем заказ бирђсем килде. Тукыманы ќирле кибетлђрдђн таптым, гади, ђмма купшы, тезгђ кадђр булган модельне сайладым, књлмђгем ике атнада ђзер булды. Аннан мин аны ђле берничђ ел кидем. Дљресен генђ ђйткђндђ, замана чыгарылыш кызларыныћ купшылануын аћлап бетермим... Фотога тљшђсе килђдер инде ул, ђмма 17-18 яшьлек кызларныћ кљязлђнеп, 15 яшькђ картаерга омтылулары кљлкеле тоела бит.
Ђ менђ бер чыгарылыш кызыныћ ђнисе, мђктђпне 25 ел элек тђмамлаган Лилия кызыныћ шундый кием сайлавын хуплаган џђм кабатланмас образ тудырырга ярдђм дђ иткђн ђле. “Ни љчен без кемгђдер карарга, нђрсђлђр булганлыгын, нилђрнећ булмаганлыгын искђ алырга тиеш соћ? Бездђ берђр нђрсђ булмаган икђн, бу бит ђлеге ђйбер балаларыбызда да булмаска тиеш дигђн сњз тњгел”, – дип њз фикерен белдерде ул. Аныћ кызыныћ књлмђгенђ алты метрлап тукыма киткђн, атналар буе тиешле материалны эзлђњ, дистђлђрчђ сђгатькђ сузылган эш, шактый саллы сумма. Баштагы этапта алты мећ сумнан артык акча тотылган, плюс туфлилар, аксессуарлар, њз-њзећне салонда тђртипкђ китерњ...
Мондый ђзерлек мђшђкатьлђре арасында ђти-ђнилђргђ њзлђре турында да онытырга ярамый. 2014 елгы чыгарылышларныћ ђти-ђнилђренђ бу хакта алданрак кайгыртырга кирђкђтер.  Димђк, финанс ягыннан да ђзерлђнергђ, џичьюгы чђчтарашханђгђ язылырга.
Прическа ясату књпмегђ тљшђ соћ џђм быел аныћ ниндиен сайлыйлар? Бу сорау белђн без образлар тудыру мастеры Альбина Мђхмњтовага мљрђќђгать иттек.
– Безгђ 23 июньгђ иртђдђн алып кичкђ кадђр язылдылар, ђ прическалар тљрле: локоннар да, дулкынлы чђчлђр дђ, њрелгђннђр дђ бар. Ђлбђттђ, књп нђрсђ чђчнећ озынлыгына бђйле, – ди ул, – ђмма уртак њзенчђлек – табигыйлыкка кайтып кала. Бђялђр 250-800 сумнар тирђсендђ тирбђлђ. Мисал љчен, уртача озынлыктагы оригиналь њргђн чђчне 300-350 сумга ясарга була.
Аныћ коллегасы, маникюр мастеры Регина Бадыйгинаныћ да бу кљннђрдђ эш графигы тыгызлана.
– Кызлар чыгарылыш кичђлђренђ бер ай кала ук языла башладылар. Зђвыклар шулай ук тљрле: лак, рђсем киемгђ карап сайлана. Књплђр књлмђклђрен фотога тљшерђлђр дђ, без монда урында ук маникюрныћ нинди тљре акуталь булачагын хђл итђбез. 
Ђ менђ сугыштан соћгы елларда кичђлђрнећ нинидрђклеге турында нурлатлы Лидия Кирюшкина сљйлђде:
– Зур булмаган сыйныфыбыз мђктђпне 1947 елда тђмамлады. Кљндез тантаналы шартларда тимер юлчылар клубында безгђ аттестатлар тапшырдылар. Ђти-ђнилђребез дђ чакырылган иде. Залны бизђр љчен без, малайлар џђм кызлар болын чђчђклђре ќыйдык, аннан аларны чилђклђргђ утыртып сђхнђгђ куйдык. Хђтеремдђ ђле, укытучыларга бњлђклђр ђзерлђмђкче будык, ђмма кибетлђрдђ берни дђ юк иде. Мђктђп директоры љчен кечкенђ генђ базарда хатын-кызлар сумкасы таптык, ђ сыйныф ќитђкчебезнећ кызына књлмђк сатып алдык. Кичен исђ барлык укучылар, инде ђти-ђнилђрсез, мђктђпкђ чыгарылыш балына ќыелдык. Киемнђргђ килгђндђ, мђсђлђн, мића ђнием ђле сугышка кадђр њк алынган тукымадан књлмђк текте. Хђер, ни дђ булса сатып алу мљмкинлеге юк иде бит. Чђй эчтек, баян тавышына биедек, ќырладык, шигырьлђр сљйлђдек. Ђ аннан соћ классыбызга хушлашырга кердек. Килђчђк турында сљйлђштек, планнарыбыз, хыялларыбызны уртаклаштык. Таћ каршыларга бармадык, бу гадђт соћрак, мин њзем эшли башлагач кына пђйда булды бит ђле. Шунысын да ђйтим ђле, соћрак укучылар бу бђйрђмгђ стена газеталары чыгара башладылар, укытучыларга китаплар бњлђк итђлђр иде. Мђктђпкђ чыгарылышлардан истђлек бњлђге буларак, ђдђбият кабинетларына да китаплар сатып алалар џђм џђр укучы Грибоедов, Пушкин ђсђрлђрен укый ала иде... Хђзер мондый гадђт юк ахрысы.
Заманалар њзгђрде, ђмма чыгарылышлар элеккечђ њк мђктђпнећ соћгы кичђсенђ аерата дулкынланып ђзерлђнђ. Џђм чыгарылыш балы нинди генђ булмасын, ић мљџиме, кичђге укучыларныћ юллары кић џђм хыялларына илтерлек булсын иде.