Рљхсђтсез йорт тљзњ шактый проблемалар китереп чыгарырга мљмкин

1999нчы елда Нурлаттан бер гаилђ њзлђренећ ќир участогында тљзелеш башлап ќибђргђн. Нигезен салганда алар законда каралган барлык талђплђрне дђ истђ тотканнар: књршелђре белђн чиккђ кадђр 1, 5 метр ара калдырганнар. Ђмма тљзелеш озакка сузылган, џђм эш тњбђ ябуга кадђр барып ќиткђнче норма џђм кагыйдђлђрнећ яћалары дљнья књргђн. Анда каралганча, љйдђн участок чигенђ кадђр ара 3 метрдан да кимрђк булмаска тиеш. Нђтиќђ мондый: књршесе књршесен судка биргђн џђм откан да. Ђ тегелђренђ љй туе њткђрер урынына тњбђне њзгђртеп корырга туры килгђн. Џђм Нурлатта мондый  мисаллар ќитђрлек.
- Шђхси йорт тљзњ яки аћа реконструкция ясауга гариза белђн безгђ елына район џђм шђџђрдђ яшђњче 70–80 кеше генђ мљрђќђгать итђ. Хђзерге вакытта тљзелешлђрнећ књп алып барылуын истђ тотканда, бу бик аз, ђлбђттђ, - ди район башкарма комитетыныћ архитектура џђм шђџђр тљзелеше бњлеге начальнигы урынбасары Лилия Сарбаева бергђлђшеп њтђкргђн рейдтан соћ. 
Совет урамыныћ шђхси секторын гына мисалга китерик. Биредђге шђхси йортына янкорма тљзњ белђн шљгыльлђнњче бер  хуќа моныћ љчен аерым рљхсђт алырга кирђк булуын ишеткђч, бик нык гаќђплђнде. Ђ бит ќир участогын арендага бирњ турындагы Карарныћ икенче пунктында сњз шул хакта бара. Бу очракта янкорманыћ стенасы газњткђргечкђ тиеп њк диярлек тора, ђ алар арасындагы ара 2 метрдан да ким булмаска тиеш. Каршыдагы участокта хуќа кеше йортын нђкъ менђ кызыл линиягђ, аннан 3 метр эчкђ кереп торырга тиешлеген истђ тотмыйча,  тљзеп куйган. Кызыл линия – ќир участогын ќылылык трасссасы, суњткђргеч џђм башка инфраструктуралардан аерып тора торган шартлы чик. Башка закон бозулар да аз тњгел. Мисал љчен, хуќалык корылмаларын тљзелеш нормаларын истђ тотмыйча тљзилђр, ђ бу књршелђрнећ хокукларына зыян китерђ.
- Участок хуќасы терлек асрый торган хуќалык блогын књршесенећ ље янына салып куйган чаклар да була, - ди урынбасар. -  Ђлбђттђ,  бу књрше судка мљрђќђгать итђ ала. Суд, ђлбђттђ инде, аныћ ягында булачак. Сарайны сњтђргђ туры килђчђк. Шућа да љй тљзергђ алынганчы тљзелешкђ рљхсђт алыр џђм эшлђр алып бару љчен нормативларны белешер љчен архитектура бњлегенђ мљрђќђгать итђргђ кирђк. Без тљзелеш љчен рљхсђт ителгђн урынны књрсђтђчђкбез, межадан, књршелђрдђн, коммуникациядђн никадђр ара калдырырга икђнлеген аћлатачакбыз. Аннан соћ, моћа рљхсђт булмаса, тљзелешкђ керем салымын да кире кайтарып булмаячак.
Ђмма гамђлдђге кагыйдђлђрне бозучылар арасында шђхси тљзелеш алып баручылар гына тњгел. Быелныћ 25 февраленнђн архитектура бњлеге тышкы рекламаны урнаштыру љлкђсендђ административ хокук бозулар турында беркетмђлђр тљзергђ хокуклы. Мисал љчен, Нурлат урамындагы реклама щитлары арасында урнаштыру нормаларына туры килми торганнары да бар. Кайберђњлђре хђтта тормыш љчен куркыныч та тудыра ђле. Мисал љчен, щитларныћ берсе элђгеп тора торган стоякларныћ берсе кыскарак булып чыккан, џђм аныћ астына кирпеч кыстырып куйганнар. Ђ бит аны нигезгђ урнаштырырга кирђк. Алар рљхсђт алуга гариза белђн мљрђќђгать иткђн булсалар, ђлбђттђ инде, бу хакта белерлђр иде. Мондый закон бозулар љчен юридик затларга штрафлар каралган.
Бер яктан караганда, менђ йорт басып тора, менђ – реклама щиты. Џђм алар берђњгђ дђ комачауламыйдыр да тљсле. Ђмма бу билгеле бер вакытка кадђр генђ. Ђгђр авария кемнећдер ље астыннан узучы ќылылык трассасында килеп чыкты ди, аны ничек ремонтларга соћ? Џђм кљчле ќиллђр капиталь итеп ясалган йорт тњбђлђрен алып ташлаган очраклар да аз булмады, кирпечкђ бастырып куелган реклама щиты турында сљйлђп тђ торасы юк инде...