Нурлатлыларга телефон ярдәмендә алдауының төп схемалары турында сөйләделәр
Телефон ярдәмендә алдау очраклары Россия гражданнарының акчаларын үзләштерүнең төп ысулына әверелде.
Мошенниклар барлык булган мәгълүматны һәм заманча технологияләрне оста кулланалар, кешеләрнең психологиясен аңлыйлар, корбанны үзләре турында бөтен мәгълүматны ачарга яки теге яки бу гамәлләрне башкарырга мәҗбүр итәләр, кеше йомшак якларын (әйбер җыю, комсызлык), күңел хисләрен (шәфкатьлелек, якыннары өчен борчылу, кызгану) үз мәнфәгатьләрендә кулланалар.
Телефон ярдәмендә алдауның билгеле булган төп схемалары:
Туганнар белән булган хәл
Мошенник туганы (танышы) булып сөйли һәм телефон аша полиция хезмәткәрләре тарафыннан җинаять кылган өчен тоткарлануы турында хәбәр итә (юл-транспорт һәлакәтләре кылган, корал яки наркотиклар саклаган, авыр тән җәрәхәтләре китергән). Аннары сөйләшүгә ялган полиция хезмәткәре кушыла. Ул ышанычлы тон белән хәбәр итә, ул инде күп тапкырлар кешеләргә «ярдәм иткән икән». Ләкин элек акчаны аңа турыдан-туры алып килсәләр, хәзер акчаны билгеле бер урынга алып килергә, нинди дә булса кешегә тапшырырга яки счетка (абонент телефон номеры) күчерергә кирәк.
SMS-үтенеч.
Абонент кесә телефонына хәбәр ала: «Минем проблемаларым бар, шундый номерга шалтыратыгыз, әгәр шалтыратып булмаса, аңа билгеле бер суммада салыгыз һәм шалтыратыгыз". Кеше счетны тулыландыра һәм шалтырата, телефон һаман да кулланылмый, ә акчаны кире кайтару мөмкин түгел.
Операторның штраф санкцияләре
Явыз ниятле кеше үзен мобиль элемтә операторының техник ярдәм хезмәте хезмәткәре дип таныштыра һәм абонентның тариф планын операторга хәбәр итмичә үзгәрткәнен хәбәр итә (шулай ук вариантлар да булырга мөмкин: вакытында түләмәгән, кисәтүсез роуминг хезмәтләреннән файдаланган) һәм, шуңа күрә, аңа билгеле бер күләмдә экспресс-түләү карталарын сатып алып һәм аларның кодларын хәбәр итеп штраф түләргә кирәк.
Ялгыш акча күчерү
Абонентка аның хисабына «мобиль акча күчерү» хезмәте ярдәмендә күчерелгән акчалар керүе турында SMS-хәбәр килә. Шуннан соң шалтырату килә һәм ир-ат (яки хатын-кыз) акчаны аның хисабына ялгыш күчергәнен хәбәр итә, шул ук вакытта аларны шул ук «мобиль күчерү» белән кире кайтарырга сорый. Чынлыкта акча телефонга керми, ә кеше үз акчаларын күчерә. Әгәр күрсәтелгән номер буенча шалтыратсаң, ул керү зонасыннан читтә булырга мөмкин. Моннан тыш, шалтырату вакытында телефоннан барлык акчалар алына торган номерлар бар.
Профилактика һәм кисәтү
Мошенниклар корбаны булмас өчен түбәндәгеләрне белергә кирәк:
- теләсә кайсы банк хезмәткәрләре сезнең карта мәгълүматларын (карта номеры, аның вакыты, картаның кире ягындагы яшерен код) хәбәр итүне беркайчан да сорамыйлар, чөнки аларда сезнең мәгълүмат бар;
- үзегезнең банк картасы мәгълүматларын, шулай ук картаның икенче ягындагы яшерен кодны нинди шартларда да хәбәр итмәскә;
- пин-кодны картадан аерым сакларга, бернинди очракта да банк картасында пин-кодны язмаска;
- пин-кодны өченче затларга хәбәр итмәгез;
- сезне бутарга тырышкан “телефон" мошенникларыннан сакланыгыз;
- банк хезмәткәрләре булып күренгән шикле кешеләр белән телефоннан сөйләшүдән саклану яхшырак, сөйләшүне өзүдән курыкмагыз, бары тик трубканы куегыз;
- банктан килгән СМС хәбәрләрне игътибар белән укыгыз;
- беркайчан да һәм беркемгә дә серсүзләр, һәм сезгә банктан килгән СМС-хәбәр, килгән яшерен кодларны бирмәгез;
онытмагыз, бары тик мошенниклар гына сезгә банктан СМС-хәбәр белән килгән яшерен парольләрне сорыйлар;
- банк хезмәткәрләре сездән беркайчан да банкоматка баруыгызны сорамаячак;
- әгәр сездән банк картасы белән банкоматка барырга сорасалар, бу, һичшиксез, мошенниклар;
- интернет-кибетләрдән товарны арзан бәядән сатып алмагыз, чөнки бу, мошенниклар булуы ихтимал;
- беркайчан да акча күчермәгез, әгәр бу турыда сездән социаль челтәрдәге танышыгыз сораса да, мошенниклар счетка керергә мөмкин, башта бу кеше белән элемтәгә керегез һәм ул сездән акча сорыймы-юкмы икәнен белегез;
- Интернет челтәрендә билгесез сайтларга сылтамалар буенча күчмәгез;
- уйлап эш итегез, ашыкмыйча эш итегез, «бушлай сырның бары тик капкында гына» икәнен онытмагыз.
73 ПСЧ инспекторы Лилия Шәкүрова