Роспотребнадзорның Нурлат бүлеге гөмбә белән агулануны кисәтү чаралары турында киңәшләр бирә
Гөмбә җыю бик кызык һәм мавыктыргыч, ләкин бу рәхәт эш күңелсез һәм хәтта аяныч нәтиҗәләргә китерергә мөмкин.
2022 елда Нурлат районы территориясендә гөмбә белән агулану очраклары теркәлмәгән. Шуңа да карамастан, Татарстан Республикасы буенча Роспотребнадзор Идарәсенең территориаль бүлеге Нурлат, Аксубай, Әлки, Чирмешән районнарында гөмбә белән агулануны агулы гөмбәләр (Алсу томсык гөмбә, чебен гөмбәләре), шулай ук, карт һәм кипкән гөмбәләрне кулланганда, гөмбә әзерләү технологиясен бозу нәтиҗәсендә шартлы рәвештә ашарга яраклы һәм ашый торган гөмбәләр дә китерергә мөмкин, дип искә төшерә. Кыргый гөмбәләрне ашауга караганда кибетләрдә ясалма рәвештә үстерелгән шампиньоннар һәм вешенка сатып алу яхшырак.
Гөмбәләр белән агулануны профилактикалау максатыннан аларны җыю, эшкәртү һәм куллану кагыйдәләрен үтәргә кирәк:
• үзегез белгән гөмбәләрне генә җыегыз;
• гөмбәне озак дәвам иткән эссе көннәрдән соң җыймагыз;
• гөмбәләрне торак пунктлар чикләрендә, автомобиль һәм тимер юл буенда җыеп алмагыз. Гөмбәләр агулы матдәләр туплыйлар һәм ризыкка яраксыз булалар;
* санкцияләнмәгән сәүдә урыннарында сатыла торган гөмбәләрне очраклы узгынчылардан сатып алмагыз;
• черегән, пешкән, йомшак, кортлы, картайган гөмбәләрне җыймагыз, яшь яки уртача зурлыктагы гөмбәләрне генә җыеп алыгыз;
• чи гөмбәне ашарга ярамый: аларны тиешле эшкәртүдән соң гына кулланырга кирәк;
* өйгә китерелгән гөмбәләр шул ук көнне җентекләп сайланырга, юылырга һәм кайнар ысул белән эшкәртелергә тиеш (берничә тапкыр кайнату).
Гөмбә ризыкларын хроник авырулар булмаган сәламәт кешеләр өчен генә ашарга мөмкин. Йөкле һәм имезүче хатын-кызларга, 14 яшькә кадәрге балаларга, пешерү ысулына һәм вакытына карамастан, шулай ук өлкән яшьтәге кешеләргә гөмбәләр ашарга ярамый. Гөмбәләр эшкәртер өчен авыр булган продукт, шуңа күрә аларны куллануны чикләргә кирәк. Консервланган гөмбәләрне кулланганда аларда авыру – ботулизм булырга мөмкин, ул гөмбә ашаганнан соң 12-72 сәгатьтән соң күренә.
Гөмбәләрдән агулануның беренче билгеләре булып түбәндәгеләр тора: күңел болгану; косу; күп селәгәй бүленү; тән температурасының күтәрелүе, хәлсезлек, баш әйләнү, корсактагы көчле авырту, баш авырту, эч йомшару, эч китү, тартышу, күрү сәләте бозылу, артык дулкынлану, саташу, галлюцинация барлыкка килергә мөмкин.
Агулануның беренче билгеләрендә ашыгыч медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итәргә һәм һич кенә дә үз-үзеңне дәвалау белән шөгыльләнмәскә кирәк!
Табиб килгәнче, караватка ятарга, күп итеп сыеклык эчәргә кирәк, активлаштырылган күмер кулланырга мөмкин.
Үзегезне һәм сәламәтлегегезне саклагыз!