«Татарстан Республикасында Гигиена һәм эпидемиология үзәге» оешмасының Нурлат филиалы бәрәңге сайлау буенча киңәшләрен бирә
Бәрәңге составында кеше сәламәтлегенә уңай йогынты ясаучы мөһим кушылмалар бар. Яшелчә ашларны, салатларны тулыландыра. 100 грамм бәрәңгедә 2 грамм протеин, 0,4 грамм май, 16 грамм углевод бар. Бәрәңгенең калориялеге 70 ккалдан 80 ккалга кадәр. Бәрәңгенең бер порциясендә (якынча 170 грамм) 1,9 грамм шикәр, 3,2 грамм азык җепселләре, 11 мг С витамины бар.
Саклауга салу өчен бәрәңгенең бер генә сортын алырга кирәк. Сары сортлар яхшырак саклана. Төрле сортлар (тышкы кыяфәте, ит төсе буенча) төрле савытларда саклана. Саклауга салынганчы бәрәңгене 1-3 атна һавада киптерергә, кояш нурларыннан сакларга кирәк.
Бәрәңгене озаграк саклау өчен, түбәндәге таләпләрне үтәргә кирәк:
- һава температурасын +2+4°C чикләрендә саклагыз, бу температурада бәрәңге тыныч хәлдә тора — тамырлары барлыкка килми һәм туңмый. Түбән температура крахмалны шикәргә әйләндерүгә ярдәм итә, ә югарырак температура тамырга җибәрә.
- бәрәңге саклана торган бинадагы һаваның дымлылыгы 70-85%тан артмаска тиеш. Дымны арттыру гөмбәләр барлыкка килүгә китерә.
Саклауга көндезге һәм озак вакытлы ясалма яктырту рөхсәт ителми. Яктылык бәрәңге төпчекләрендә агулы соланин хасил булуга китерә. Соланин ясалуның тышкы күренеше-бәрәңге күзенең яшелләнүе яки куе яшел төскә керүе күрсәтә. Мондый бәрәңге куллану өчен яраксыз.
Санитар-эпидемиологик кагыйдәләр нигезендә СП 2.3.6.3668-20 «Сәүдә объектлары һәм азык-төлек продукциясен сатучы базарлар эшчәнлеге шартларына карата санитар-эпидемиологик таләпләр» 8.11 п. г) яшелләндерелгән бәрәңге күзләре халыкка сату өчен рөхсәт ителми.
«Азык-төлек бәрәңгесе» 7176-2017 ГОСТында билгеләнгән таләпләр белән. Техник шартлар» ачык яшел төстәге таплар булган бәрәңгене ашарга ярый.
Бәрәңгене төрле температурада эшкәртергә мөмкин. Иң еш хәзерләнүче пешкән һәм кыздырылган бәрәңге, фри бәрәңгесе, авылча кыздырып пешергән бәрәңге. Шуны онытмаска кирәк: пешерү процессында бәрәңгедә С һәм В6 витаминнары саны азая. Каймакта пешерү, кыздыру яки томалап пешерү бәрәңгенең майлылыгын сизелерлек арттыра, шуңа күрә пешерү ысулын сайлау һәм артык күп куллану сәламәтлекне начарайтуга китерә.
Файдалы компонентларны саклау өчен, бәрәңгене кабыклы килеш пешерергә кирәк. Пешкән "Кабыклы бәрәңге"дә чистартып пешергәненә караганда азык җепселләре һәм кайбер мөһим матдәләр, калий, магний, цинк һәм тимер күбрәк. Бәрәңге пешергәндә витаминнар һәм минераллар максималь саклана.
Бәрәңге-арзан, тәмле яшелчә, ул башка яшелчәләр белән чагыштырганда бик файдалы. Бәрәңге ризыгы файда гына китерсен өчен, сез ашаган продукт күләме һәм пешерү ысулы арасында дөрес балансны саклау мөһим.