Әгәр гражданин үзе эшләргә дигән карар кабул иткән һәм шәхси эшмәкәр сыйфатында теркәлгән икән, ул мәҗбүри рәвештә иминият взнослары түләүче була.
Иминият взносларын шәхси эшмәкәрләр, крестьян (фермер) хуҗалыклары башлыклары һәм әгъзалары, адвокатлар, нотариуслар, арбитраж идарәчеләр, бәяләүчеләр һәм шәхси практика белән шөгыльләнүче башка затлар түли. Иминият взнослары түләүче бер үк вакытта ике категориягә – үзе өчен иминият взносларын түләүче шәхси эшмәкәр һәм үз хезмәткәрләре өчен взнослар түләүче эш бирүче булса, ул һәр нигез буенча иминият взносларын исәпли һәм түли.
Шул ук вакытта иминият взнослары салым салу системасына, эшкуарлык эшчәнлеге төренә һәм керемнәрнең булу-булмауга бәйсез рәвештә түләнергә тиеш. Түләү вакытын үз теләгең белән сайларга мөмкин – йә бер тапкыр, йә ел дәвамында берничә түләү белән, әмма агымдагы елның 31 декабреннән дә соңга калмыйча.
Шулай итеп, агымдагы ел ахырына кадәр ялланган хезмәткәрләре булмаган барлык эшмәкәрләргә беркетелгән күләмдә 40 874 сум күләмендә иминият взнослары түләргә кирәк, аларның 32 448 сумы-пенсия взносы һәм 8 426 сумы-медицина иминиятенә взнослар. 2021 елның 31 декабре ял көне дип игълан ителү сәбәпле, 2021 ел өчен түләү срогы 2022 елның 10 гыйнварына күчерелә.
Игътибар итегез, әгәр шәхси эшмәкәрнең кереме календарь елы өчен 300 мең сумнан артып китсә, мәҗбүри пенсия иминияте өлешендә түләүченең хисап чорында 300 мең сумнан артып киткән кереме суммасының 1% ын өстәмә түләргә кирәк. Шул ук вакытта иминият кертемнәре суммасы мәҗбүри пенсия иминиятләштерүенә иминият кертемнәренең сигез тапкыр теркәлгән күләменнән артып китә алмый. Ягъни, ШЭ өчен 2021 ел өчен мәҗбүри пенсия иминиятенә взнослар 8 х 32 448 сум = 259 584 сумнан да артык булырга тиеш түгел.
Шул ук вакытта мәҗбүри пенсия иминияте өлешендә иминият взносларын түләү өчен керемнәр 1% күләмендә салым түләүченең исәпкә алу урыны буенча салым органына бирелгән мәгълүматлар нигезендә һәм салым салуның сайланган системасына бәйле рәвештә билгеләнәчәк:
"Керем-чыгым» объекты белән иминият кертемнәре һәм төп керемнәр салым декларацияләре буенча чыгымнарны исәпкә алып билгеләнә;
- «Керемнәр» объекты белән иминият кертемнәре түләү - декларация нигезендә керем;
- патент иминият түләүләре– шәхси эшмәкәрнең патентка кушымтадан керемен алуга мөмкин булган суммадан.
Әгәр берничә салым салу режимы кулланыла икән, эшчәнлектән керемнәрне суммалаштырырга кирәк. Исегезгә төшерәбез, 300 мең сумнан артып киткән керемнәрнең 1% ын түләү срогы 2022 елның 1 июленнән дә соңга калмыйча түләргә кирәк.
Моннан тыш, шәхси эшмәкәр ялланган хезмәткәрләре өчен квартал саен яшәү урыны буенча салым органына хисап чорыннан соң килүче айның 30нчы числосыннан да соңга калмыйча иминият взнослары буенча исәп-хисап тапшырырга тиеш.