Начар књрњчелђр компьютер, Интернетны њзлђштерђ

Аларга  компьютер џђм Интернет нђрсђгђ, алар барыбер клавишаларны књрмилђр бит, дияр бђлки кайберђњлђр. Ђмма замана техникасы шулкадђр алга киткђн, књрмђњчелђр љчен сљйлђшђ торган махсус компьютерлар гына тњгел, телефоннар, глюкометрлар, электрон џђм кљнкњреш техникасы да бар хђзер. Компьютерларда књрмђњчелђр љчен урнаштырылган махсус jaws дигђн программа исђ экраннардагы барлык символларны сљйлђм теленђ књчерђ. Кулланучыга бары “тычкан” ярдђмендђ эш итеп кирђкле юлны сайларга гына кала.
Бљтенроссия сукырлар ќђмгыятенећ Нурлат ќирле оешмасында да бар хђзер шундый программалар урнаштырылган компьютерлар. Узган ел азагында ќирле оешманыћ ТР Министрлар Кабинеты республика территориясендђге социаль ђџђмиятле проектларны тормышка ашыруда катнашучы  коммерцияле булмаган оешмалар љчен њткђрђ торган 3нче республика конкурсында катнашып, Грант отуы нђтиќђсендђ мљмкин булган аларны кайтару.  Ђлеге конкурста ќирле оешма “Мђгълњмат дљньясына тђрђзђ” проекты белђн катнашкан. Проект књрмђњчелђрне компьютерда эшлђњ књнекмђлђренђ, Интернетта аралашырга, аннан њзећђ кирђкле мђгълњматны табарга ярдђм итњне књздђ тота. Караћгы тљслђр дљньясында яшђргђ мђќбњр булган мљмкинлеклђре чиклђнгђннђр љчен кайчагында, чыннан да, дљнья белђн  аралашу љчен бердђнбер  чара - якты тђрђзђгђ ђверелђ компьютерлар. Ђнђ, оешма ђгъзасы Марат Тенчеров њзенећ тормышын компьютерлардан башка књз алдына да китерђ алмый хђзер.
- Берничђ кљнгђ генђ китеп, Интернетка керми торсам да, нидер югалткан кебек булам. Биредђ мин дљнья  яћалыклары белђн танышам, дусларым белђн аралашам, кайчагында кроссвордлар чишђм, тљрле темалар буенча фикер алышуларда катнашам, - ди Марат. Беренче компьютер књнекмђлђрен исђ моннан берничђ ел элек Волоколамск шђџђренђ тернђклђндерњ њзђгенђ баргач ук алган булган ул. Ќирле оешманыћ тагын бер ђгъзасы Надежда Петрова љчен дђ компьютер дљньясы ачык. Аныћ аралаша торган дуслары арасында хђтта Германиядђ яшђњчелђр дђ бар. Кайчагында њзебездђ џђм анда инвалидлар љчен шартлар турында да сљйлђшкђлилђр, џђм Н.Петрова аерманыћ бик зур булуына шакката. Кызганычка каршы, бездђ кулай тирђлек турында књптђн тњгел генђ сљйлђшђ башладылар шул ђле.
Кызганыч, шул ук компьютерларны љйдђ алып кую да џђркемнећ хђленђн килђ торган эш тњгел. Шућа да ќирле оешманыћ њзенђ  компьютерлар кайтуны књплђр сљенеп кабул иткђн - кљннећ телђсђ кайсы вакытында килеп љйрђнергђ, аралашырга мљмкинлек булачак бит хђзер.
- Алга таба њзебездђ књрмђњчелђр љчен курслар да њткђрергђ планлаштырабыз. Моныћ љчен башта бер кешебезне махсус укытып кайтарачакбыз, - дип планнары белђн уртаклаша оешма ќитђкчесе Зинаида Богданова.
Љч данђ тулы комплект компьютер кулланучыларны кљтеп тора хђзер. Компьютер љстђллђрен алуда район башкарма комитеты ярдђмгђ килгђн. Ђмма компьютерлар булу гына аз, аларныћ Интернет челтђренђ тоташуы да кирђк бит ђле. Ђйтњлђренчђ, барлык компьютерлардан да Интернет челтђренђ чыгу љчен офис Интернеты кирђк икђн. Аны урнаштыру 2000 сумнан артыграк тора. Аннан соћ да ай саен шулкадђр сумманы тњлђп барырга туры килђчђк. Тик, кызганычка каршы, ќирле оешманыћ моћа средстволары юк ђлегђ. Ђмма ќђмгыять ђгъзалары биредђ дђ  яхшы књћелле кешелђрнећ ярдђменђ  љметлђнђлђр. Ђлеге ярдђм никадђр кеше љчен мђгълњмат дљньясына чын тђрђзђ ачачак бит.