авыл хуќалыгы џђм азык-тљлек идарђсе начальнигы Ислам Сафиуллин белђн интервью

- Ислам Салихович, ђле ел башында ук район башлыгы Наил Шарапов ел азагына терлеклђрнећ баш санын  арттырырга дигђн бурыч куйган иде. Бурыч њтђлђ дип ђйтергђ мљмкинлек бармы? 
- Быелгы ќђй авыл хуќалыгы љчен ђллђни ућышлы булмаса да, шљкер, алдагы елларда тупланган азык хисабына џђм быел булганын вакытында ђзерлђп калу нђтиќђсендђ ќитђрлек запас туплап кала алдык. Ђ бу терлеклђрнећ баш санын киметмичђ, алардан тиешле њрчем џђм артым алырга мљмкинлеклђребез бар дигђн сњз. Шљкер, бу яктан 11 айлык књрсђткечлђребез нигездђ начар тњгел. Мђсђлђн, бњгенге кљндђ 19834 баш мљгезле эре терлек исђплђнђ. Узган ел бу вакытка ђлеге сан 19606 булган. Ђ ић яхшы књрсђткечебез - савым сыерларныћ баш саны арту - 1374кђ. Бу, нигездђ,” “Южная” агрофирмасы” ОООсы, “Сљлђйманов Ђ.И” КФХсы хисабына. “Южная”да сыерлар 896га књбђйсђ, “Сљлђйманов Ђ.И”дђ 400гђ арткан. Шђхси ярдђмче хуќалыкларда сыерларныћ баш санын арттыручыларны аерып ђйтергђ була. Мђсђлђн, “Сафина М” КФХсында (Ключи) 106 баш сыер исђплђнђ бњгенге кљндђ, “Кириллов” КФХсында (Красномайнск) узган ел 25 баш мљгезле эре терлек булса, быел бу сан 83кђ ќиткђн. “Иванов” КФХсында  да (Тимерлек) сыерларныћ баш саны 10га арткан.
- Ђ шђхси хуќалыкларда хђл ничегрђк тора?
- Шђхси хуќалыкларда баш саны тотрыклы дип ђйтергђ була. 1 ноябрьгђ мљгезле эре терлеклђр 10598 баш тђшкил итђ, ел башында  ул 9821 булган. Ђ савым сыерлар хђзер 4240, гыйнварда исђ 4254 булган.
- Сыерныћ баш саны гына тњгел, аныћ сљтле булуы да, сљтенећ сыйфаты да  мљџим бит ђле.
- Ђлбђттђ. Ноябрьдђ район буенча 34414 центнер сљт савылган, 32533 центнеры сатылган. Узган елныћ шул чорына карата бу 108% тђшкил итђ.  Гомумђн, узган елгы белђн чагыштырганда барлык хужалыкларныћ  да књрсђткечлђре ућай. Ноябрьдђ бер сыердан ић књп сљт “Нурлат сљте”ндђ савылган - 497 кг. “Ахунова”да - 491, “ИРС”та - 481 кг. Крестьян -фермерлык хуќалыкларына килгђндђ, ић югары књрсђткеч - “Соренков”  (Биляр Озеро) хуќалыгында - 353 кг. Быелныћ 11 аенда савылган сљт буенча “ИРС” алдынгылар арасында. Биредђ бер сыердан 6709 кг. сљт савылган, икенче урында -  “Нурлат сљте” - 5889 кг. Књлђм белђн бер вакытта аныћ сорты яхшы булуын да максат итеп куябыз. Мисал љчен, бњгенге кљндђ югары сортлы сљтнећ бер кг.ын сатып алу бђясе  13 сум 50 тиен булса, 1нче сортлысы уртача  11 сум 80 тиен. Сљт нигездђ заманча ќиџазлар белђн ќиџазландырылган “Южная”, “Сљлђйманов Ђ.И.”дђ џђрчак диярлек югары сыйфатлы булып бара. Ђмма бу џич кенђ дђ сљтнећ югары сортлы булуы моћа гына бђйлђнгђн дигђн сњз тњгел. Ђнђ, зур булмаган “ИРС” хуќалыгында ел ђйлђнђсе яхшы сыйфатлы сљт ќитештереп килђлђр. Димђк, ић тљп рольне кеше факторы уйный дип курыкмыйча ђйтергђ була. Азык рационын дљрес тљзеп, барлык технологик талђплђрне тљгђл њтђп ирешелђ моћа. Соћгы араларда “Нурлат сљте”нећ кайбер бњлекчђлђрендђ дђ сљтнећ сыйфаты яхшырды. Ђ менђ бу хуќалыкныћ Югары Нурлат бњлекчђсенђ, “Дуслык”, “Ахунова” хуќалыкларына  бу яктан эшлисе бар ђле. 
- Ит ќитештерњ белђн хђллђр ничегрђк тора?
- Кыш - артым алу љчен ић кулай чор. Алдан билгелђп њтњемчђ, џђр хуќалыкта азык запасы ќитђрлек. Булганны дљрес итеп кулланып файда алмау зур гљнаџ булыр. Бу яктан њрнђк итеп кайбер  КФХларны китерергђ була. Мђсђлђн, “Шђрђфетдинова З” (Киекле) џђм “Сафина М” КФХларында ноябрьдђ тђњлеклек артым 800ђр грамм тђшкил иткђн. Хуќалыклардан “Нурлат сљте”ндђ артым 781, “ИРС”та 750 грамм бу. Хуќалыклар арасында ић тњбђн књрсђткеч - 595 грамм - “Дуслык”та.
-  Дућгызчылык та бар бит ђле...
- Бу яктан мактанырлыгыбыз юк. 2011 елда районныћ 6 хуќалыгында дућгыз асрау белђн шљгыльлђнсђлђр, хђзерге вакытта љч - “АгроРазвитие”, “ИРС” хуќалыкларында  џђм “Нурлатпродукт” ОООсында гына дућгыз њрчетђлђр. Узган елда районда 1 декабрьгђ 16233 баш дућгыз исђплђнсђ, бњген бу сан нибары 8784 баш тђшкил итђ. Моћа дућгыз итенђ бђянећ кискен тљшње дђ йогынты ясамый калмады, ђлбђттђ. Дућгызларга фураж кыйммђтлђнде, ђ итнећ бђясе кискен кимеде, шулай итеп, бу тармак ђлегђ рентабельлеген югалтты, дип ђйтергђ мљмкин.
- Хезмђт тиешле бђялђнгђндђ нђтиќђле була. Тулаем авыл хуќалыгында хезмђткђ тњлђњ ничегрђк?
- Быелныћ 3нче кварталы нђтиќђлђре буенча, районда авыл хуќалыгы тармагында уртача хезмђт хакы 10339 сум тђшкил иткђн. Ић зур хезмђт хакы - 12901 сум- Южная” агрофирмасында. “ИРС”та - 11026,  Ахунова”да - 11569 сум ул. Ић тњбђн хезмђт хакын “Замалетдинов” КФХсында алалар - 4034 сум.  Сыер савучыларныћ уртача хезмђт хакы 10804 сум тђшкил иткђн, ић књбе - “Южная”да - 13046 сум, ић тњбђне - “АгроРазвитие”дђ - 8200 сум. Тракторчы-машинистларны алсак, “Сљлђйманов Ђ.И”дђ ул 16729, “Южная”да 16278 сум, Ђ “Замалетдинов” КФХсында нибары 6000 сум булган. Књрђсећ, тљрле хуќалыкларда хезмђт хакы тњлђњгђ тљрлечђ карыйлар. Ђмма авыл хуќалыгында эшлђњчелђрнећ хезмђте ќићеллђрдђн тњгел. Џђм безгђ сыйфатлы продукция ќитештерњ,  баш санын саклап калу, њлем-китемне булдырмау кебек мљџим  бурычларны  бергђлђшеп хђл итђсе. Џђм бу хезмђт лаеклы бђялђнергђ дђ тиеш.