Кулай тирђлек: киртђлђрсез яшђњ
Проект 2006 елдан бирле гамђлгђ ашырыла џђм ул киртлђрсез тирђлек булдыруга, сђнгать ярдђмендђ физик мљмкинлеклђре чиклђнгђннђрне социаль адаптациялђњгђ, аларныћ иќади сђлђтлђрен њстерњгђ, ќђмгыятьтђ аларга карата толерантлы мљнђсђбђт тђрбиялђњгђ юнђлдерелгђн. “Без республиканыћ 37 шђџђр џђм авылында йљреп чыгачакбыз. Проектны башлаган чорда кыен иде. Ђмма тора-бара кешелђр телђп кушыла башлады, аларныћ мљмкинлеклђре чиклђнгђннђргђ мљнђсђбђте њзгђрде. Киртђлђрсез кино – ул инвалидлар тњгел, ђ нђкъ менђ алар, аларныћ тормышы турында кино. Бу кино мљмкинлеклђре чиклелђрнећ проблемаларын хђл итњдђ булышучылар даирђсен кићђйтњ љчен књрсђтелђ”, – ди V республика форумыныћ иќади тљркеме ђгъзасы, РФ Дђњлђт Думасы депутаты ярдђмчесе, сценарияче, журналист Елена Крайнова.
Бу кљнне фильмнар књрсђтеп кенђ калмадылар. Очрашуда “Крылья Барса” баскетбол командасы уенчысы Марат Рђхимов та катнашты. Инвалид арбасы аћа тулы канлы тормыш алып баруга киртђ булмаган. Шулай да киртђлђр бар ђле, диде ул. “Мондый чаралар ќђмгыятькђ безнећ тормышка да књнегергђ, безне аћларга ярдђм итђ”, – диде Марат џђм бераз њз тормышы турында да сљйлђде. Бњген ул баскетбол командасы ђгъзасы, инде Россия чемпионатында да катнашкан, џђм Европада да югары књрсђткечлђрг ирешергђ љметлђнђ, килђчђктђ шунда барырга ќыеналар икђн.
Кулай тирђлек проблемасын, шул исђптђн мљмкинлеклђре чиклђнгђннђргђ дђ кагылучылар бер кљндђ генђ хђл итеп булмый. Ђмма соћгы араларда моныћ сњздђ генђ тњгел, гамђллђрдђ чагылуын да билгелђп узу кирђк. Мисал љчен, 2011-2012 елларда кулар тирђлек булдыру буенча пилот проектын гамђлгђ ашыру кысаларында Нурлат районында ЦРБныћ барлык бњлеклђрендђ џђм поликлиникада пандуслар, тоткалар ясалды, санитар-гигиена бњлмђлђре, болдыр ишеклђре њзгђртеп ќиџазландырылды. Киртђлђрсез яшђњ буенча Картлар йортында, Мђшгульлек њзђгендђ, 4нче мђктђптђ дђ чаралар комплексы башкарылды, књпфатирлы 37 йортта пандуслар, болдыр ишеклђре, ќђяњлелђр љчен чыгу урыннары тактиль књрсђткечлђр џђм тротуарлардан тљшњ урыннары ясала. Социаль яклау идарђсе начальнигы Ирина Афанасьева бу ућайдан планнарны уртаклашты. “Районда ќђмђгать транспорты тукталышларында утырту платформалары ясау, инвалидларга спорт корылмаларына киртђсез керњ шартлары тудыру планлаштырыла”, – диде ул.
Чарада катнашучыларныћ бер-берлђре белђн аралашудан, фильмнар караудан тыш, кызыксындырган сорауларын ТР Дђњсоветы депутаты, Бљтенроссия инвалидлар ќђмгыятенећ Татарстан тљбђк бњлекчђсе рђисе Рифат Ганнибаевка бирњ мљмкинлеклђре дђ булды. Очрашуда “Бердђм Россия” партиясенећ тљбђк башкарма комитеты ќитђкчесе урынбасары Вадим Аржаков џђм башкалар да катнашты.